Πτώχευση φυσικών προσώπων

Η πτώχευση αποσκοπεί στη συλλογική ικανοποίηση των πιστωτών του οφειλέτη με τη ρευστοποίηση του συνόλου της περιουσίας του οφειλέτη, ή επιμέρους λειτουργικών συνόλων αυτής, ή των κατ’ ιδίαν περιουσιακών του στοιχείων και στην επιστροφή παραγωγικών μέσων σε δυνητικά παραγωγικές χρήσεις το συντομότερο δυνατό.

Πτωχευτική ικανότητα έχουν τα φυσικά πρόσωπα. Όσον αφορά τα φυσικά πρόσωπα,  ο θάνατος, δεν κωλύει την πτώχευση, αν επήλθε σε χρόνο κατά τον οποίο ο οφειλέτης είχε παύσει τις πληρωμές του. Σε περίπτωση θανάτου του οφειλέτη, η αίτηση για κήρυξή του σε πτώχευση πρέπει να υποβληθεί το αργότερο εντός έτους από το θάνατό του.

Οι οφειλέτες,  που αδυνατούν να ρυθμίσουν τις οφειλές τους,  ή αδυνατούν να τηρήσουν τη ρύθμιση που έχουν συμφωνήσει με τους πιστωτές τους, έχουν τη δυνατότητα να απαλλαγούν από όλες τις οφειλές τους, προς όλους τους πιστωτές, μέσω διαδικασίας πτώχευσης (δηλ. ρευστοποίησης της περιουσίας τους),  έτσι ώστε να απαλλαγούν από όλα τα χρέη και να λάβουν τη 2η ευκαιρία. Ο Νόμος παρέχει και ειδικές πρόνοιες για την 1η κατοικία των ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να εξαιρεθεί της διαδικασίας ρευστοποίησης της υπόλοιπης περιουσίας.

Η απαλλαγή οφειλών γίνεται :

α) σε 1 έτος, μετά την έκδοση της σχετικής δικαστικής απόφασης, στην περίπτωση που ο οφειλέτης διαθέτει περιουσία και η οποία θα ρευστοποιηθεί κατά την πτώχευση. Σε αυτή την περίπτωση ο οφειλέτης καλείται να πληρώνει στους πιστωτές για 1 έτος το ποσό των εισοδημάτων του, που υπερβαίνει το 5-πλάσιο των εύλογων δαπανών διαβίωσης, ή

β) σε 3 έτη, μετά την έκδοση της σχετικής δικαστικής απόφασης, στην περίπτωση που ο οφειλέτης δε διαθέτει περιουσία, ή διαθέτει περιουσία μικρής αξίας, η οποία και θα ρευστοποιηθεί κατά την πτώχευση. Σε αυτή την περίπτωση, ο οφειλέτης καλείται να πληρώνει στους πιστωτές για 3 έτη το ποσό των εισοδημάτων του που υπερβαίνει τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης.
Σημειώνεται ότι ο οφειλέτης δεν υποχρεούται να πληρώσει στους πιστωτές ποσά που είναι ακατάσχετα (π.χ. οριζόντιο ακατάσχετο, ακατάσχετα κοινωνικά επιδόματα, ακατάσχετες αγροτικές επιδοτήσεις).

 

Η επέλευση της απαλλαγής προσώπου από τις οφειλές του διαπιστώνεται με σχετική πράξη του εισηγητή δικαστή της διαδικασίας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Νόμο.
Ο οφειλέτης που επιθυμεί να λάβει τη 2η ευκαιρία θα πρέπει να απευθυνθεί σε έναν δικηγόρο, έτσι ώστε να υποβάλλει αίτηση, για λογαριασμό του, στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας. Σημειώνεται ότι μερικές πληροφορίες της αίτησης αποτελούν δημόσια στοιχεία και ως εκ τούτου δημοσιεύονται στη Λίστα Δημοσιεύσεων, με σκοπό την ενίσχυση της διαφάνειας. Μετά την υποβολή της αίτησης την υπόθεση αναλαμβάνει ένας πιστοποιημένος Διαχειριστής Αφερεγγυότητας που αποτελεί μέλος του Μητρώου Διαχειριστών Αφερεγγυότητας, το οποίο τηρείται από την Επιτροπή Διαχείρισης Αφερεγγυότητας.

Ο οφειλέτης βρίσκεται σε παύση πληρωμών, όταν δεν καταβάλει ληξιπρόθεσμες χρηματικές υποχρεώσεις του προς το Δημόσιο, τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, ή πιστωτικά, ή χρηματοδοτικά ιδρύματα, σε ύψος τουλάχιστον σαράντα τοις εκατό (40%) των συνολικών ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεών του για περίοδο τουλάχιστον έξι (6) μηνών, εφόσον η μη εξυπηρετούμενη υποχρέωσή του υπερβαίνει το ποσό των τριάντα χιλιάδων (30.000) ευρώ. Η επιλεκτική εκπλήρωση ληξιπρόθεσμων χρηματικών υποχρεώσεων δεν αίρει την παύση πληρωμών, η οποία μπορεί να συνίσταται και στην αδυναμία εκπλήρωσης ακόμα και μίας σημαντικής ληξιπρόθεσμης χρηματικής οφειλής.

Επαπειλούμενη αδυναμία εκπλήρωσης αποτελεί λόγο κήρυξης της πτώχευσης, όταν την κήρυξή της ζητά ο οφειλέτης.

Πτώχευση κηρύσσεται εφόσον, με βάση τα οικονομικά στοιχεία που τίθενται υπόψη του δικαστηρίου, πιθανολογείται ότι η περιουσία, ή το εισόδημα του οφειλέτη, επαρκούν για την κάλυψη των εξόδων της διαδικασίας. Άλλως, το δικαστήριο διατάσσει την καταχώριση του ονόματος, ή της επωνυμίας, κατά περίπτωση, του οφειλέτη στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας.

Το Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας επιτρέπει την εκτέλεση με ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας, συμπεριλαμβανομένων των διασυνοριακών καταστάσεων, τουλάχιστον των ακόλουθων ενεργειών:

α. Την αναγγελία απαιτήσεων,

β. Την υποβολή σχεδίων αναδιάρθρωσης, ή εξυγίανσης,

γ. Την ηλεκτρονική ψηφοφορία,

δ. Τις κοινοποιήσεις προς πιστωτές,

ε. Την προσβολή και άσκηση ένδικων μέσων και βοηθημάτων,

στ. Τη δημοσιοποίηση αποφάσεων και διατάξεων που αφορούν τις διαδικασίες του νόμου 4738/2020,

ζ. Την καταχώρηση των στοιχείων και πληροφοριών που προβλέπονται στο νόμο 4738/2020.

 

Τα στοιχεία του Ηλεκτρονικού Μητρώου Φερεγγυότητας είναι δημόσια διαθέσιμα.

 

Αρμόδιο πτωχευτικό δικαστήριο είναι το Πολυμελές Πρωτοδικείο, στην περιφέρεια του οποίου ο οφειλέτης έχει την κύρια κατοικία του, όπως αυτή προκύπτει από την τελευταία φορολογική δήλωση του οφειλέτη πριν από την κατάθεση αίτησης πτώχευσης.

 

Αρμόδιο πτωχευτικό δικαστήριο για την κήρυξη της πτώχευσης μικρού αντικειμένου είναι το Ειρηνοδικείο, στην περιφέρεια του οποίου ο οφειλέτης έχει την κύρια κατοικία του.

 

Μικρού αντικειμένου πτωχεύσεις ορίζονται αυτές στις οποίες ο οφειλέτης-φυσικό πρόσωπο δε διαθέτει σύνολο περιουσιακών στοιχείων που να ξεπερνά τις 350.000 ευρώ.

 

Η πτώχευση κηρύσσεται μετά από μετά από αίτηση ενός η περισσοτέρων πιστωτών με έννομο συμφέρον, καθώς και μετά από αίτηση του εισαγγελέα πρωτοδικών, εφόσον τούτο δικαιολογείται από λόγους δημόσιου συμφέροντος, ή μετά από αίτηση του οφειλέτη.

 

Σε περίπτωση που ένα φυσικό πρόσωπο θέλει να καταθέσει αίτηση πτώχευσης, ή να ανταποκριθεί σε αίτηση πτώχευσης που έχουν καταθέσει οι πιστωτές του, είναι απαραίτητη η αρωγή δικηγόρου, γιατί η διαδικασία είναι πολύ σύνθετη.