Νομοθεσία για τα στεγαστικά δάνεια

Ο νόμος 4438/28.11.2016 ενσωμάτωσε στην ελληνική νομοθεσία την Οδηγία 2014/17/ΕΕ σχετικά με τις συμβάσεις πίστωσης για καταναλωτές για ακίνητα. Ο νόμος περιλαμβάνει υποχρεώσεις που αφορούν:

• Προσυμβατική πληροφόρηση προς τους καταναλωτές,
• Αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας του καταναλωτή,
• Αποτίμηση της αξίας του ακινήτου,
• Καλή εκτέλεση των συμβάσεων κ.λπ.

Για τη λήψη ενός στεγαστικού δανείου πρέπει να ακολουθηθούν τα παραπάνω συγκεκριμένα βήματα.

Αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας του καταναλωτή:

Ο καταναλωτής ζητά στεγαστικό δάνειο από την τράπεζα, ή το μεσίτη πιστώσεων και η τράπεζα, ή ο μεσίτης πιστώσεων είναι υποχρεωμένοι να αξιολογήσουν τη δυνατότητα του καταναλωτή να αποπληρώσει το δάνειο, το οποίο ζητά. Το προσωπικό των πιστωτικών φορέων που είναι υπεύθυνοι για την αξιολόγησή της πιστοληπτικής ικανότητας, πρέπει να συμμορφώνεται με συγκεκριμένες αρχές, όπως η ορθή και αποτελεσματική διαχείριση των κινδύνων, η μη ενθάρρυνση ανάληψης υπερβολικών κινδύνων, η αποφυγή σύγκρουσης συμφερόντων. Η αμοιβή αυτού του προσωπικού δεν επιτρέπεται να συναρτάται με τον αριθμό, ή το ποσοστό των αιτήσεων που γίνονται δεκτές, ώστε το προσωπικό αυτό να ενεργεί προς το συμφέρον του καταναλωτή. Το προσωπικό που κάνει την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας, πρέπει να είναι ανάλογα εκπαιδευμένο.

Η Τράπεζα της Ελλάδος έχει αναρτημένο κατάλογο πιστοποιημένων μεσιτών πιστώσεων.

Προσυμβατική πληροφόρηση προς τους καταναλωτές:

Η Προσυμβατική πληροφόρηση προς τους καταναλωτές περιλαμβάνει τη διαφήμιση, την παροχή γενικών πληροφοριών και την παροχή εξατομικευμένων πληροφοριών, πριν την υπογραφή της σύμβασης.

Στη διαφήμιση για συμβάσεις πίστωσης πρέπει να περιλαμβάνονται οι παρακάτω πληροφορίες με τρόπο σαφή, συνοπτικό και ευδιάκριτο:

• Η ταυτότητα του πιστωτικού φορέα, ή του μεσίτη πιστώσεων,
• Ο τρόπος εξασφάλισης της πίστωσης, π.χ. υποθήκη,
• Το επιτόκιο χορηγήσεων με την επισήμανση εάν πρόκειται για σταθερό, ή κυμαινόμενο, ή συνδυασμό και των δύο,
• Πληροφορίες για το συνολικό κόστος της πίστωσης,
• Το συνολικό ποσό της πίστωσης,
• Το ΣΕΠΠΕ (Συνολικό Ετήσιο Πραγματικό Ποσοστό Επιβάρυνσης),
• Τη διάρκεια της σύμβασης πίστωσης, τον αριθμό και το ποσό των δόσεων, το συνολικό ποσό που θα πληρώσει ο καταναλωτής,
• Προειδοποίηση για τον κίνδυνο πιθανών διακυμάνσεων συναλλαγματικής ισοτιμίας σε περίπτωση δανείου σε άλλο νόμισμα από αυτό της χώρας του καταναλωτή,
• Προειδοποίηση για τους κινδύνους που σχετίζονται με τις συμβάσεις πίστωσης.

Οι παραπάνω πληροφορίες γνωστοποιούνται με αντιπροσωπευτικό παράδειγμα, το οποίο κάθε καταναλωτής πρέπει να προσαρμόσει στα δικά του δεδομένα.

Παροχή γενικής πληροφόρησης:

Οι πιστωτικοί φορείς και οι μεσίτες πιστώσεων διαθέτουν, ανά πάσα στιγμή, εγγράφως, ή σε άλλο σταθερό μέσο, ή σε ηλεκτρονική μορφή σαφείς και κατανοητές πληροφορίες για τις συμβάσεις πίστωσης, οι οποίες περιλαμβάνουν:

• Την ταυτότητα και την ταχυδρομική διεύθυνση του συντάκτη των πληροφοριών,
• Τους σκοπούς για τους οποίους μπορεί να χρησιμοποιηθεί η πίστωση,
• Τις μορφές της εξασφάλισης,
• Την πιθανή διάρκεια των συμβάσεων πίστωσης,
• Τα είδη των διαθέσιμων επιτοκίων χορηγήσεων,
• Τις επιπτώσεις για τον καταναλωτή, όταν η πίστωση είναι σε ξένο νόμισμα,
• Αντιπροσωπευτικό παράδειγμα του συνολικού ποσού της πίστωσης, του συνολικού πληρωτέου και του ΣΕΠΠΕ,
• Επισήμανση των πιθανών επιπλέον εξόδων,
• Τις διάφορες εναλλακτικές λύσεις για την αποπληρωμή της πίστωσης, μαζί με τον αριθμό, την περιοδικότητα και το ποσό των τακτικών δόσεων,
• Τους όρους για την πρόωρη αποπληρωμή,
• Εάν είναι αναγκαία η εκτίμηση του ακινήτου, ποιός είναι υπεύθυνος γι’ αυτήν και τί κόστος θα προκύψει για τ καταναλωτή,
• Τυχόν συμπληρωματικές υπηρεσίες που οφείλει να αγοράσει ο καταναλωτής,
• Προειδοποίηση για τις συνέπειες τυχόν αθέτησης των υποχρεώσεων της σύμβασης.

Οι πιστωτικοί φορείς επιτρέπεται να ζητούν από τον καταναλωτή να ανοίξει, ή να τηρήσει λογαριασμό ειδικού σκοπού (πληρωμών, ή ταμιευτηρίου), εφόσον μοναδικός σκοπός αυτού του λογαριασμού είναι η εξόφληση του δανείου.

Οι πιστωτικοί φορείς επιτρέπεται να ζητούν από τον καταναλωτή να διαθέτει ασφαλιστήριο συμβόλαιο που συνδέεται με τη σύμβαση της πίστωσης. Όμως είναι υποχρεωμένοι να δέχονται ασφαλιστήρια συμβόλαια από φορέα παροχής διαφορετικό από εκείνο της προτίμησής τους, εφόσον το επίπεδο εγγύησης είναι ίδιο με αυτό που ζητάει ο πιστωτικός φορέας.

Εξατομικευμένη προσυμβατική ενημέρωση:

Ο πιστωτικός φορέας, ή ο μεσίτης πιστώσεων παρέχουν στον καταναλωτή εξατομικευμένες πληροφορίες, ώστε να συγκρίνει τις πιστώσεις που διατίθενται στην αγορά, να αξιολογήσει τις επιπτώσεις τους και να κάνει τεκμηριωμένη επιλογή πίστωσης. Οι πληροφορίες αυτές δίνονται χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση μόλις ο καταναλωτής δώσει τις απαραίτητες πληροφορίες γι’ αυτόν (ανάγκες, οικονομική κατάσταση, προτιμήσεις, κ.λπ.), πριν από την παροχή προσφοράς από τον πιστωτικό φορέα και πριν από τη δέσμευση του καταναλωτή με σύμβαση.

Οι παραπάνω πληροφορίες παρέχονται εγγράφως, ή σε άλλο σταθερό μέσο με το «Ευρωπαϊκό Τυποποιημένο Δελτίο Πληροφοριών» (ESIS), το οποίο περιλαμβάνεται στο παράρτημα ΙΙ της Οδηγίας 2014/17/ΕΕ.

Ανάμεσα στη δεσμευτική προσφορά του πιστωτικού φορέα και στη σύναψη σύμβασης πίστωσης πρέπει να μεσολαβεί χρονική περίοδος 10 ημερολογιακών ημερών, ώστε ο καταναλωτής να συγκρίνει προσφορές και να αξιολογήσει τις συνέπειες της πίστωσης, προκειμένου να κάνει μία τεκμηριωμένη επιλογή. Οι καταναλωτές δεν μπορούν να δεχθούν την προσφορά πριν από την παρέλευση 5 ημερολογιακών ημερών της περιόδου μελέτης. Η προσφορά είναι δεσμευτική για τον πιστωτικό φορέα για όσο χρόνο διαρκεί η περίοδος μελέτης, εφόσον τα στοιχεία του δανειολήπτη εξακολουθούν να ισχύουν.

Μαζί με την προσφορά του, ο πιστωτικός φορέας παρέχει με απόδειξη παραλαβής στον καταναλωτή, εγγράφως, ή με σταθερό μέσο, αντίγραφο σχεδίου πίστωσης.

Οι μεσίτες πιστώσεων πρέπει να γνωστοποιούν στον καταναλωτή:

• Ταυτότητα και ταχυδρομική διεύθυνση,
• Το μητρώο στο οποίο είναι καταχωρημένοι και τον αριθμό καταχώρησης,
• Εάν είναι συνδεδεμένοι με έναν, ή περισσότερους πιστωτικούς φορείς και ποιοι είναι αυτοί,
• Εάν παρέχει συμβουλευτικές υπηρεσίες,
• Το ποσό της αμοιβής του,
• Διαδικασίες υποβολής παραπόνων,
• Τα οικονομικά κίνητρα που καταβάλλονται από τον πιστωτικό φορέα στον μεσίτη πιστώσεων.